Het is vandaag vier weken geleden dat we arriveerden in Toamasina. Het uitzicht op onderstaande foto’s zijn een vertrouwd beeld geworden. Aan de overkant van het water is een zandstrand en op die plek worden vrijwel iedere dag voetbalwedstrijden gespeeld. Het is een favoriete plek van de bevolking van Toamasina. Navraag bij locals leert dat in deze stad tussen de 400.000 en 600.000 mensen wonen. In niets doet het mij echter denken aan een stad met zoveel inwoners. Er is geen hoogbouw en de afstanden zijn klein.
Wat op deze foto’s niet zo goed zichtbaar is, is dat de schade van cycloon Gezani in de stad nog goed zichtbaar is. Die schade is wel goed zichtbaar op de foto van restaurant Darafifi. Dit gebouw is volledig verwoest: alleen de spanten staan nog overeind. Het restaurant is wel open (‘Restaurant ouvert’) en in opbouw. Ook aan bomen is de impact van de cycloon te zien. Wat voor het restaurant en de bomen geldt, geldt helaas ook voor veel huizen. We zien veel huizen die provisorisch zijn hersteld en veel mensen zijn nog grotendeels dakloos.
Een aantal hoofdwegen in de stad zijn geasfalteerd en zij hebben de storm redelijk doorstaan. Het straatbeeld wordt gedomineerd door gele tuktuks en kleurrijke pousse-pousses (riksja’s). Zodra je van de hoofdweg afgaat zijn de wegen onverhard. Vooral als het regent resulteert dat in moeilijk begaanbare wegen.
Na het volgen van een aanvullende rij-instructie kunnen wij de 4×4-auto’s van Mercy Ships gebruiken. Zelfs bij het gebruik van de geasfalteerde hoofdwegen ligt de gemiddelde snelheid vaak rond de 25 km/u. Dat komt omdat tuktuks en pousse-pousses om de gaten in de weg heenrijden, ook als dat betekent dat ze van de ene naar de andere kant van de weg slingeren. Haast hebben heeft hier geen zin!
Een fijne plek om te bezoeken is het strand ten noorden van de haven. Laat in de middag, vlak voor de zon ondergaat, zijn de kleuren prachtig.
Geen geld
De eerste weken na aankomst waren erg druk voor de afdeling Financiën. Om onduidelijke redenen waren de systemen van banken en aanbieders van mobile money uit de lucht. Het plan was om het gebruik van mobile wallets te introduceren. Een mobile wallet is een soort betaalrekening gekoppeld aan een telefoonnummer. Daarmee kan vrijwel overal betaald worden en het neemt de noodzaak weg om met contant geld de straat op te gaan. Het registreren en verkrijgen van SIM-kaarten lukte vrij snel na aankomst, met dank aan een zeer behulpzame accountmanager en mijn Franssprekende teamleden. Helaas is het echter nog niet mogelijk om mobile wallets te gebruiken, doordat systemen daarvoor nog steeds niet beschikbaar zijn. Voor de duidelijkheid: dat is een landelijk probleem wat het betaalverkeer ernstig hindert.
Omdat digitaal betalen geen optie is, werd contant geld opgenomen bij de crew bank. In combinatie met het opstarten van het ziekenhuis nam de hoeveelheid cash geld rap af. Omdat de systemen van de lokale bank niet meewerkten, lukte het aanvankelijk ook niet om contant geld op te nemen. Snel ontstond de situatie dat er vrijwel geen cash geld meer aan boord was, en we de crew bank noodgedwongen moesten sluiten. Gelukkig lukte het toen om met gewapende escorte een aanzienlijk bedrag op te halen bij de bank. Helaas kan ik daar geen details over delen in verband met onze veiligheid, maar het was indrukwekkend om mee te maken.
Open Hospital
Inmiddels zijn de eerste operaties aan boord uitgevoerd. Er is hard gewerkt om het ziekenhuis voor die tijd klaar te maken. Liesbeth heeft een helpende hand uitgestoken bij het schoonmaken van het ziekenhuis, wat na de onderhoudsperiode hard nodig was.
Vlak voordat het ziekenhuis in bedrijf werd genomen was er een open avond met activiteiten voor de crew. We konden een ‘oogoperatie’ doen op een appel en een ‘buikoperatie’ uitvoeren op een vrijwilliger met een doos op haar buik. Ook bezochten we het lab en de verpleegafdelingen. Het is een volwaardig ziekenhuis in het klein. Voor ons een fantastische mogelijkheid om het ziekenhuis van dichtbij te zien en mee te maken.
Economische activiteit in de haven
Aan het eind van de werk- en schooldag zijn we veelal te vinden op het bovenste dek. Daarvandaan is de haven goed te zien. Vlak na aankomst lag de haven vol. Dat betekent in Toamasina: twee bulkschepen, één tanker, twee containerschepen en de Africa Mercy. Ik vond dat schokkend weinig in vergelijking met Rotterdam. Toamasina is voor Madagaskar wat Rotterdam is voor Nederland. Ter vergelijk: op een gemiddelde dag liggen er in de haven van Rotterdam 330 zeeschepen. Inmiddels is het nog erger: de haven hier is al geruime tijd vrijwel leeg.
Het uitladen van schepen duurt in het algemeen lang, soms gaat soms nog door sjouwers. Wat erg snel gaat is het uitladen van autoschepen, want zij hebben alles zelf aan boord en zijn na een paar uur weer vertrokken. Het is interessant om daarna op het opstelterrein te kijken uit welk land de auto’s komen en of er Nederlandse auto’s zijn afgeleverd. Zo zag ik onder andere een Mazda CX-5 uit Loppersum. Het transport naar het achterland gaat per colonne. Hoewel er wel goederentreinen kunnen rijden, hebben we afgelopen maand maar één keer een trein zien rijden, en dat was een trein geladen met voornamelijk bigbags.
De economische situatie zet me veel aan het denken. Het is fantastisch dat we hier hoop en genezing brengen en de impact daarvan is groot in de levens van de mensen die worden geopereerd en de gemeenschappen waar ze onderdeel van zijn. Tegelijkertijd zou ik willen dat we iets konden doen om structureel bij te dragen aan werkgelegenheid en economische groei in Madagaskar. De kosten voor een fulltime dienstverband (40u/week) bedragen nog geen €1.500 per jaar. Er is een enorme potentiële beroepsbevolking aanwezig en ook een grote interne markt met 31,7 miljoen bewoners (2025). Wat helaas ontbreekt is de infrastructuur: geen betrouwbaar energienetwerk, geen fatsoenlijke wegen en geen ontwikkelde financiële sector. Dat maakt ondernemen ontzettend moeilijk. Madagaskar staat op plek 183 (van 189) qua bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking. Men is hier extreem arm. Laten we bidden voor de voorspoed en het welzijn van dit land en volk!
Wist je dat
- Door te abonneren krijg je bij iedere nieuwe blog een bericht in je inbox. Inschrijven kan met het formulier hieronder:
natuur, cultuur, structuur, wat een overweldigend contrast met Nederland.
veel indrukken te verwerken voor jullie